Zijn geëxecuteerde 'Nederlandse' jihadisten nu toch 'van ons'?

Rembrandt, De Verloren Zoon

Het bericht van de vermeende executie van 8 Nederlandse jihadisten door IS in Raqqa bevat iets opmerkelijks. Voor het eerst treft het IS-monster 'Nederlanders'. Niet Marokkanen of andere allochtonen uit Nederland. Nederlanders. Die nota bene deel uitmaakten van een 'Nederlandse brigade'. Zo berichten over een Nederlandse inbreng in IS laat zien dat we toch ergens geraakt zijn. Zijn ze toch 'van ons'?

De ene na de andere politicus doet stoere uitspraken. Ook vandaag weer. Wie een terroristencursus volgt of geeft moet zijn paspoort kwijtraken, besloot ons parlement. En geld overmaken aan een broer, die als jihadist naar Syrië afreist is strafbaar, vindt het OM. We herinneren ons de uitspraak van premier Rutte dat wie Nederland verlaat voor de jihad niet meer hoeft terug te komen. En, eerlijk is eerlijk, ik zit daar ook niet op te wachten. Zullen deze jihadisten ooit weer normaal kunnen functioneren in onze samenleving, zelfs als ze spijt hebben en tot inkeer komen? Kunnen we daar ooit op vertrouwen?

De berichtgeving over de vermeende executie laat onbewust zien dat er ook iets anders in ons leeft. Ja, het zijn wel Nederlanders. Er zitten geboren Nederlanders tussen. Die bij onze kinderen in de klas hebben gezeten. Met wie we gewerkt hebben. Waarvan velen een beloftevolle toekomst tegemoet gingen. En opeens, en we snappen niet hoe dat kan, gingen ze sympathiseren met IS en vertrokken ze naar Syrië en Irak.

Ja, natuurlijk zeggen we dan dat het over en uit is. Je hoeft niet meer terug te komen. En dat de vermeende geëxecuteerden hun leiders zouden hebben tegengesproken betekent niet dat ze tot inkeer waren gekomen. Ze waren gewoon Hollands brutaal. En dat pikken ze daar niet. Maar hebben we dan helemaal niets meer met ze? Omdat ze toch Nederlander zijn, ook al pakken we hun paspoort af? Omdat hun families hier achterblijven in verbijstering en wanhoop?  Omdat het gewone jongens (en meiden) waren die om God weet welke reden dan ook gegrepen werden door het duivelse pact van wereldwijd opererende terroristen?

Buitenlandse zaken zal geen moeite doen om de vermeende 'Nederlandse brigade' vrij te krijgen, voor zover ze nog niet geëxecuteerd zijn. En dat kan ook misschien niet anders. Maar kunnen we in de week dat het verhaal van de Verloren Zoon centraal staat in de kerk komende zondag, ook de pijn voelen van de Vader? Zijn zoon wenste hem dood, en ging er met zijn deel van de erfenis vandoor. En verloor alles aan het leven dat hij wenste. Zijn wij die andere zoon, die alle banden met zijn broer definitief af wil snijden om wat hij gedaan heeft? Of zit er toch iets van gevoel van de Vader in, dat we hen toch Nederlanders noemen? Ook al kunnen we ze niet terughalen, alleen al omdat ze hoogstwaarschijnlijk niet eens terug willen. Maar stel dat.... En stel dat ze zich opnieuw zouden 'bekeren'? 180 graden terug...

Er zijn grenzen nodig die dichtblijven voor types als zij. En toch, zegt de Vader, ze zijn toch 'een van ons'....

Iedereen wil je - korte muzikale overweging

Deze blog is de uitwerking van een opdracht van ds. Bas van der Graaf op de Missionaire Specialisatie die ik volg. Een korte overweging bij popmuziek. De uitvoering zong ik zelf tijdens de Shaffydienst op 25 mei 2008 - andere uitvoeringen van Shaffy zelf bleken niet op Youtube te staan.

Soms is de last even te groot. Alle verwachtingen van mensen vliegen je even naar de keel. Een last die mensen op je schouders laden. Iedereen legt z'n eigen leven op je schouder. En iedereen legt jouw eigen leven naast zich neer. Een enorm beklemmend gevoel. Hallo, mag ik er ook nog zijn?! Een gevoel dat je in het spoor moet lopen dat andere mensen voor je leggen. Geen kritisch geluid mag laten horen. Mee moet gaan in het koor van meezingers. Want zo moet het gaan en niet anders. Maar waar is jouw weg?

Het is mooi om er voor anderen te mogen zijn. En goed om iets voor een ander te kunnen betekenen. Maar dat kan alleen als we zelf ook mogen bestaan. Als je het gevoel krijgt dat je alleen maar de last van anderen draagt, dan hou je dat gewoon niet vol. Jij mag er ook zijn. Ja, het kan veel betekenen voor mensen om een luisterend oor te zijn, om een last in hun leven mee dragen, om mensen te steunen. Maar er moet altijd ruimte blijven voor jouzelf. Je hoeft de hele wereld niet te dragen zoals de mythische figuur Atlas. En je hoeft niet van iedereen te zijn. Je bent van jezelf.

Kom, leg jouw eigen leven nu maar op m'n schouder/Kom, leg jouw eigen leven nu maar bij mij neer/Kom in m'n armen want het wordt een dagje kouder/Kom, want de anderen krijgen mooi het heen en weer. Het klinkt voor mij als een muzikale vertaling van wat ik lees in Mattheüs 11: 28-30: "Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven. Neem mijn juk op je en leer van mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart. Dan zullen jullie werkelijk rust vinden, want mijn juk is zacht en mijn last is licht." We kunnen met de last die wij voelen op onze schouders ergens terecht, bij Jezus. Zo ervaar ik dat tenminste. Neem het alsjeblieft even van me over, Jezus, ik verzuip anders. Voor God mogen wij bestaan, en mogen we de last die anderen op ons laden - ook door wat we zelf vinden dat we eigenlijk zouden moeten - even naast ons neerleggen.

Even, want Jezus leert ons ook wat, zegt hij. Hij leert ons ons leven weer op onze eigen schouders te leggen. Te denken aan onszelf. Dat is niet egoïstisch. Het gaat in samenspraak met Jezus. Het brengt verlichting als je niet alles zelf hoeft te dragen, maar ook kunt zeggen: wat moet ik hiermee? Mag ik het ook even laten? Laten we daar eens mee beginnen: Kom, leg je leven nu maar op je eigen schouder/Kom, leg de buitenwereld nu maar naast je neer/Kom, leg je eigen leven nu maar op je schouder/Kom, leg de buitenwereld nu maar eens een keer naast je neer.

Liedtekst:

Iedereen wil je

Iedereen helpt jou van alles af

Iedereen helpt jou van wieg tot graf

Iedereen helpt jou tot je straf

Iedereen helpt jou, je bent bekaf

Iedereen legt z'n eigen leven op je schouder

Iedereen legt jouw eigen leven naast zich neer

Iedereen maakt jouw eigen jeugd weer een dag ouder

Iedereen maakt jouw eigen vreugde tot verweer

Iedereen houdt jou van alles voor

Iedereen houdt jou in eigen koor

Iedereen houdt jou z'n eigen oor

Iedereen houdt jou in z'n eigen spoor

Iedereen zegt altijd heel eerlijk wat-ie vindt

Iedereen zegt alles heel eerlijk in vertrouwen

Iedereen vlecht je haren want je bent een kind

Iedereen strijkt jouw hemd en broek in eigen vouwen

Iedereen wil jou op eigen grond

Iedereen wil jou mond op mond

Iedereen wil jou als zijn eigen hond

Iedereen wil dat je niet bestond

Kom, leg jouw eigen leven nu maar op m'n schouder

Kom, leg jouw eigen leven nu maar bij mij neer

Kom in m'n armen want het wordt een dagje kouder

Kom, want de anderen krijgen mooi het heen en weer

Iedereen wil jou voor zich alleen

Iedereen wil jou om zich heen

Iedereen wil jou in 't algemeen

Iedereen gooit jou als een dobbelsteen

Kom, leg je leven nu maar op je eigen schouder

Kom, leg de buitenwereld nu maar naast je neer

Kom, leg je eigen leven nu maar op je schouder

Kom, leg de buitenwereld nu maar eens een keer naast je neer

(tekst en muziek: Ramses Shaffy)

Het belooft nu wat te worden! Blog voor de Wijkkrant

Te vaak leef ik niet in het 'nu'. Dan denk ik aan wat er allemaal zou kunnen gebeuren. En voel ik soms angst, en bij andere dingen enthousiasme. Ik denk aan wat ik eigenlijk wil met 'het leven'. Welke kant mijn carrière op zou kunnen gaan, en met wie en waar ik dat zal doen. Ik denk in de winter aan de lente. In de lente aan de zomer. En in de zomer aan de herfst en de winter die er weer aankomen. En waar ik zo tegenop zie. Ik denk aan wat ik morgen moet doen. En wat ik straks moet doen. En wat ik eigenlijk zou moeten doen...

Want er zijn ook dingen die ik moeilijk vind aan het 'nu'.  Dingen die onaf zijn of maar niet af komen. Relaties met mensen die niet goed gaan. Dingen die ik fout doe en die ik onder ogen moet komen als ik naar het 'nu' kijk. Er zijn ook dingen waar ik gewoon tegenop zie om eraan te beginnen. En waarvan ik graag wil dat het af is. En denk hoe dat dan zal zijn. Ik wil resultaat zien. Ik wil zien hoe het zijn zal als ik hier doorheen gegaan ben, als het allemaal voorbij is, klaar is, af is, goed is. Maar ik voel dan ook dat ik niet in het 'nu' leef.

Toch zou ik ook niet in het 'nu' willen blijven hangen. 'Stilstand is achteruitgang', of in ieder geval: ik kom dan niet verder. Maar het enige startpunt dat ik heb is het 'nu'. Als ik alleen maar blijf denken aan hoe ik zou willen dat het leven zou zijn, en ik begin er 'morgen' mee, dan wordt het nooit 'vandaag', 'nu'. 'Vandaag is het begin van de rest van je leven'. En 'vandaag' heeft een belofte. Voor de rest van je leven. Waar het heen zal gaan weet ik niet. Maar het belooft wat te worden.

Alleen moet ik niet nu al het resultaat willen zien, of binnen handbereik hebben. Ik weet niet hoe het zal gaan. Ik weet ook niet of wat ik in mijn hoofd heb lukt. Ik weet zelfs niet of het kan. Te vaak blijven we hangen in wat we heel graag zouden willen of in wat we denken dat niet kan. 'Iedereen dacht dat het niet kon, totdat er iemand kwam die dat niet wist.'

Vandaag is een belofte, voor de rest van je leven. Maar dat is een weg. Geen eindbestemming. Of misschien zou je moeten zeggen: die weg is het doel. Raak dus niet ontmoedigd als je niet weet wat er gaat gebeuren. En staar je er niet blind op of je in de horizon al iets ziet gloren. Hier, nu, ligt je weg. Niet om te blijven hangen, maar om te gaan. Stap voor stap. Met de enige zekerheid, dat er na de stap weer een stap komt. En dat je medereizigers zult vinden, die met je meegaan. Je hoeft het niet alleen te doen als je je focust op waar je bent. Alleen daar, hier in het nu, kun je mensen ontmoeten die mee zullen gaan.

Ds. Otto Grevink is predikant van de Ambrosiuskerk en schrijft op zijn blog www.ottogrevink.nl over leven en geloof

Waarmee dien je de gemeente? Preek 14-02-16 bij de wervingsactie voor ambtsdragers

Tekst: Lucas 4: 1-13

Waarmee dien je de gemeente? Jezus wordt op de proef gesteld door de duivel, in de woestijn. Zou hij niet graag belangrijk willen zijn? Zou hij niet graag leiding geven? Zou hij niet graag populair willen zijn? En wij…? Jezus geeft zelf het antwoord. Met woorden uit de bijbel. En die wijzen een andere weg. Naar bidden, geleid worden en dienen. Waarmee dien jij de gemeente?

In de afgelopen week mocht ik met een gespreksgroep van gemeenteleden praten over het bijbelverhaal van vandaag. En we kwamen al gauw te spreken over de veertigdagentijd. In hoeverre leeft dat voor je? Om een periode in het jaar wat meer stil te staan bij je geloof en hoe het staat met je relatie met God, met de mensen om je heen, en met jezelf. Ik moet daarbij zeggen: ik was in gesprek met gemeenteleden die geen betaald werk meer doen. Dus de druk van werk en de zorg voor kinderen kennen ze niet meer; hoewel de zorg om het werk van kinderen en de zorg voor hun kinderen natuurlijk wel eens aandacht vraagt. Maar het is geen dagelijks ritme meer dat bewust bezig zijn met je geloof kan verdringen. Je hebt als je wilt zo eens wat vaker de tijd om dingen te overdenken. Een aparte bezinningstijd, nee, daar hadden sommigen vroeger nog wel gevoel voor, maar nu minder. Alsof de jaren ook de scherpe kantjes van geloof afhalen, en dus ook de scherpe kantjes van het kerkelijk jaar. Die bezinningsperioden, dat de verhalen wat heftiger zijn en dat de thema’s veel meer schuren, worden wat minder scherp. Misschien is het met het klimmen van de jaren meer een balans opmaken dan bezinnen. Je verzilvert je leven en zo is het goed.

Wat gebeurt er als je gedreven wordt, door de Geest?

Jezus staat nog maar aan het begin. Dat is een verschil. Zoals je in je jonge jaren vol ergens voor kunt gaan. Zo gaat Jezus gedreven door de Geest de woestijn in en zwerft hij daar veertig dagen rond. Ik begrijp dat vorige week mijn voor-voorganger in deze gemeente de Naardense Bijbel aanprees, en inderdaad staat daar preciezer: door de Geest is hij geleid in de woestijn.

Wat is dat en herkennen we dat?

Wat is onze onderlinge band in de kerk? Preek 31-01-16 bij bevestiging PG ambtsdragers

Tekst: Lucas 4: 21-30 en 1 Korinthiërs 12: 4-31a

In de eerste dienst deze zondag vieren we als Protestantse gemeente in de Ambrosiuskerk. Twee gemeenteleden, Frans Grims en Kees de Kramer, zullen bevestigd worden als ouderling-kerkrentmeester van onze Protestantse gemeente. We zijn verheugd als mensen hun gaven benutten voor de kerk van Christus. Die kerk, met Christus aan het hoofd, is gebouwd op al onze verschillende gaven, en zo zijn wij één in verscheidenheid. De tweede lezing gaat daarover.

In de evangelielezing lezen we het vervolg op de lezing van vorige week, waarin Jezus in zijn vaderstad uit Jesaja leest. ‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan.’ Toe maar. ‘Dat is toch de zoon van Jozef?’ En vervolgens legt Jezus de spannende vraag neer: voor wie is die vervulling bedoeld? Of voor ons: voor wie zijn wij eigenlijk kerk? Een spannende vraag die de gemoederen in Nazareth flink bezig houdt. Ons ook komende zondag in het tweede deel van een tweeluik als vervolg op het eerste deel dat nog na te lezen is op www.pgwaalwijk.nl/jezusbetrekkenbijjeleven

We vieren vandaag als één Protestantse Gemeente dat twee van onze leden bereid zijn om hun steentje, net als vele anderen, bij te dragen. In hun geval aan het beheer van onze kerkelijke gemeente. Ondanks dat wij als één gemeente nog onderverdeeld zijn in twee wijkgemeenten, doen we al veel samen, en zijn wij één. Waaronder in dat kerkelijke beheer. We zijn als het ware in gemeenschap van goederen getrouwd.

Waarin ligt onze eenheid en waarin onze verschillen?
Die eenheid is niet vanzelfsprekend.

Hoe betrek je Jezus bij je leven? Preek 24-01-2016

Tekst: Jesaja 61: 1-9 en Lucas 4: 14-21

In de afgelopen tijd met Kerst en de weken daarna hoorden we hoe Jezus ons bij zijn leven betrekt. Maar hoe kunnen wij Jezus bij ons leven betrekken? Daarover gaat het vandaag.

Vandaag hoorden we een bekend verhaal dat vaker in de kerk klinkt. Elk jaar horen we een aantal van die bekende verhalen terugkomen. Het verschil is dat deze verhalen elk jaar uit een ander evangelie komen. Omdat elk kerkelijk jaar een ander evangelie centraal staat. Vorig jaar was dat het Marcus evangelie. Dit jaar is dat het Lucas evangelie. Volgend jaar het Mattheüs Evangelie. Dat zijn de drie evangeliën die alle drie ongeveer eenzelfde loop hebben, maar hun eigen accenten leggen. Natuurlijk wijken we daar wel eens vanaf, zeker rondom de feestdagen. En dan komt ook het Johannes evangelie aan bod dat daar een beetje doorheen fietst. Maar nu na de Advents- en kersttijd dit jaar zijn loop verder gaat hebben, lezen we voornamelijk uit het Lucas evangelie.

Waarin zitten de verschillen tussen dezelfde verhalen in verschillende evangeliën?

Door de verschillende versies van deze verhalen met elkaar te vergelijken ontdek je wat in het ene evangelie er wel bij verteld wordt, en in het andere niet. Of de manier waarop het verhaal verteld wordt verschilt. Wat ook verschilt is de plaats die de verhalen krijgen binnen de evangeliën. Dat bepaalt ook hun betekenis in dát evangelie. Wanneer een bekend verhaal dus weer aan bod komt, is het zaak goed te kijken hoe en waar het hier verteld wordt. In het evangelie waar we het dan uit lezen.

Wanneer Jezus nu in het Lucas evangelie in Nazareth terugkeert, waar hij is opgegroeid, dan valt op dat hij teruggekeerd is vanuit de woestijn, waar hij net door de duivel is beproefd. Het is daarmee in het Lucas evangelie zelfs het eerste openbare optreden van Jezus. Vorige week hebben we nog de bruiloft in Kana meegevierd. Inderdaad uit het Johannes evangelie, en dat is de geschiedenis ingegaan als het eerste openbare optreden van Jezus. Natuurlijk, omdat het hier een wonder betreft. Dat is toch even wat meer dan een goede preek, die Jezus in Lucas afsteekt. Maar zo zie je maar. De evangeliën schrijven geen geschiedenis op, maar vertellen een verhaal over Jezus. Hun verhaal over Jezus.

Dat is de plaats van het verhaal in dit evangelie. Hoe het verhaal vertelt wordt verschilt ook. Lucas vertelt het heel uitgebreid. Zo uitgebreid dat we er zelfs twee zondagen bij stilstaan. Vandaag is dus de eerste van een tweeluik. En de uitbreiding zit hem er onder andere in dat Lukas vertelt wát Jezus las. En we horen dan woorden die bekend klinken uit Jesaja, zoals we die net lazen. Al lijkt Jesaja wat geactualiseerd te zijn. De blinden worden opgevoerd door Jezus, dat zij het herstel van hun zicht tegemoet mogen zien. Actueler kennelijk dan de verslagen harten die hoop nodig hebben. Zo heeft het zin om in bekende verhalen op zoek te gaan naar de verschillen.

En wat heb ik daaraan?

En wat ontdek je dan over de betekenis?

Hoe kom je van 'behouden' naar 'veranderen'? Kerkenradendag missionaire specialisatie 9 januari 2016

Foto: Nynke Dijkstra

Op zaterdag 9 januari stond 'de binnenkant van verandering: motiveren' centraal op het Landelijk Dienstencentrum in Utrecht. Daar kwamen de kerkenraden bijeen samen met de predikanten die de missionaire specialisatie volgen. Waaronder ds. Otto Grevink, en met hem veertien andere predikanten. Vanuit onze gemeente kwamen Eric Dörr, Geert Hulsbos, Roelie Klok, Janneke Opmeer en Gerrit Westerveld mee. De dag werd geleid door oud-predikant, adviseur en uitgever Bert Bakker.

Verandering is een hachelijke onderneming. Overal, en dus ook in de kerk. Hoe motiveer je mensen tot verandering? Maar eerst nog: moet veranderen wel? Met de gevleugelde uitspraak uit het bedrijfsleven 'stilstand is achteruit' heb je wel een mooie onliner, maar nog geen reden gegeven. Nynke Dijkstra, coördinator van de opleiding en als predikant in algemene dienst deel van het Missionaire Team van onze kerk, illustreerde het zo aan de predikanten de dag ervoor: 'Ik heb een hekel aan de tandarts. Niet aan hem persoonlijk, maar ik hou niet van dat boren en zo. Nu moest ik onlangs wel naar de tandarts. Want er was een stuk van mijn kies afgebroken. De tandarts bleek best een aardige man. En het eerste wat ik zei was: "Als het pijn gaat doen, verdoof het dan maar meteen." Toen zei de tandarts: "Dat gaat niet. Ik zal eerst moeten kijken of uw kies nog leeft." Dus hij ging boren en het deed inderdaad zeer. "Gelukkig" zei de tandarts. Gelukkig? "Ja, want dat betekent dat de kies nog leeft." Met andere woorden: het is goed als het pijn doet, want dat leeft het. En zo is het ook met veranderen.'

Dit toont aan wat Bert Bakker tijdens de kerkenradendag de 'ambivalentie' noemt. Als je eens een aspect van je leven of het kerkenwerk bedenkt - en even geen kernaspect - waar je je dubbel over voelt, waarvan je zegt 'eigenlijk zou ik meer, maar...', dan voel je de ambivalentie, de dubbelheid. En die dubbelheid voelt iedereen bij veranderingen. Er is altijd iets voor een verandering te zeggen. Het houdt het leven in de brouwerij. Niemand is 100% voor of tegen. En door aandacht te besteden aan die ambivalentie, die dubbelheid die mensen voelen, kun je komen tot gezonde veranderingen.

We kregen voorbeelden te horen van hoe het niet werkt.