God spreekt jouw taal (preek Pinksteren 15 mei 2016)

Tekst: Genesis 11: 1 – 9 en Handelingen 2: 1 – 13

Gisteren schreef ik deze preek op het moment dat de nieuwe bisschop van Den Bosch werd geïnstalleerd, Gerard de Korte. De kerk moet volgens hem 'helder en gastvrij' zijn. Een kerk die niet verdeeld is, maar verbinding zoekt binnen de kerk en tussen de verschillende kerken. Hij herhaalde zijn verlangen naar goede contacten met protestanten. Na deze preek ging ik verder met mijn eigen preek en twitterde: na #dekortepreek nu een #langepreek... ;)

Het is niet gemakkelijk om het Pinksterfeest uit te leggen. De omstanders in het verhaal zeggen het al: 'Wat heeft dit alles te betekenen?' Het verhaal is nog wel na te vertellen. Maar je voelt het ongemak bij de 'soort vlammen, die zich als vuurtongen verspreiden en zich op ieder van hen neerzetten'. De verteller lijkt er zelf ook wat moeite mee te hebben. Hij probeert het zo concreet mogelijk te beschrijven. En hij komt niet verder dan een 'soort' vlammen die zich 'als vuurtongen' verspreiden. Maar geen idee wat vuurtongen dan zijn. Het blijft vaag. Wat gebeurt hier nou eigenlijk? En vooral: wat betekent het?

Zoeken naar de betekenis van Pinksteren met kinderen

Een jaar geleden waren de leerkrachten van de Juliana van Stolbergschool blij dat ik juist toen begon om in het kader van mijn missionaire opleiding elke woensdagochtend op school te zijn. Want dan kon ik misschien wel Pinksteren uit komen leggen in de klas. Ga er maar aan staan. Het werd een zoektocht, samen met de leerlingen. Aan de hand van hun vragen. En deze week mocht ik weer. En juist op het moment dat ik dacht: nu kan ik het helder uitleggen, was er een leerling die na een half uur zei: ik snap nog steeds niet waar Pinksteren over gaat.

Het Evangelie vertellen is maatwerk

Het lijkt alsof je het antwoord nooit hebt, en het antwoord zich steeds opnieuw moet vormen. En misschien is dat juist de essentie van het Pinksterverhaal. Het is maatwerk. Het evangelie vertellen is maatwerk.

God spreekt jouw taal

Dat lees je ook in het verhaal over Pinksteren.

En wat, als je er even niet meer in gelooft? Preek Wezenzondag (en moederdag) 8 mei 2016

Tekst: Johannes 14: 15-21

Vandaag is het Moederdag en in de kerk Wezenzondag. Een bijzondere combinatie. Zeer velen maken mee dat ze hun beide ouders een keer in hun leven verliezen. En Jezus? Verliezen we hem met de hemelvaart? Jezus zegt dat hij zijn leerlingen niet als wezen achterlaat. Maar wat kunnen we daarmee? Voor onszelf, maar ook in de kerk? Een verweesd gevoel maakt zich wel eens van ons meester als we het gevoel hebben dat we er alleen voor staan, en dat het allemaal van onszelf afhangt. Ook in de kerk. Is er richting Pinksteren geen ander perspectief? Hoe blijft Jezus betrokken bij zijn kerk? En hoe kunnen wij daarop bouwen en vertrouwen? 

Wat een bijzondere combinatie van dagen is het deze zondag: het is Moederdag en in de kerk Wezenzondag. Ze versterken elkaar als je ze samen noemt. Als je vandaag Moederdag viert bij je moeder, dan weet je dat er eens een dag zal komen dat je geen moeder meer hebt. Natuurlijkerwijs gesproken. En als je dan ook geen vader meer hebt, hoe oud je ook bent, zul je toch wees zijn. Het is een belangrijk moment in het leven waar ik bij de uitvaart van een laatste ouder altijd even aandacht aan geef. Dat je geen ouders meer hebt.

Gemis

En in de reacties op de voorbereiding van de preek hoor ik dat ook terug. Dat hoe oud je ook bent, je je ouders kunt missen. Tegelijkertijd wordt ook verteld dat je je kinderen kunt missen. Als ze lang op vakantie zijn bijvoorbeeld. Dan is het toch fijn als ze weer thuis zijn. Maar ook: het zal je maar gebeuren dat je een kind moet verliezen. Of dat je weet dat natuurlijkerwijs gesproken het wel eens zo zou kunnen zijn dat je je kind overleeft. Herman van Veen verwoordde zo hoe moeilijk dat is: een vrouw wiens man is overleden heet weduwe, een man wiens vrouw is overleden weduwnaar, kinderen van wie de ouders zijn overleden heten wees, maar hoe noem je ouders die hun kind verloren hebben? Daar zijn geen woorden voor...

Natuurlijkerwijs gesproken komt het gelukkig het meest voor dat we wees raken, ergens in ons leven. Hoe vroeger dat is in je leven, het meer te vroeg dat voelt. Ik kan me er nog geen voorstelling bij maken. Voor anderen is die realiteit, ook als half-wees, maar al te waar. Het is de ervaring daarbij waar Jezus op aansluit als hij zegt: 'Ik laat jullie niet als wezen achter, ik kom bij jullie terug.'

Wat kies jij? Preek 17 april 2016

Tekst: Tien geboden uit de Groeibijbel deel 3; Johannes 15: 9-17 (Bijbel in Gewone Taal)

In de dienst van 17 april maakten de oudste kinderen van de basiscatechese hun overstap naar het jongerenwerk. Zoals ze na de basisschool ook naar de middelbare school gaan. Daar krijgen ze veel meer keuzevrijheid én verantwoordelijkheid. Wat kies jij? En hoe?

Wat is het grootste verschil tussen de basisschool en de middelbare school? De jongeren van de basiscatechese vertelden enthousiast over de musicals waar ze mee bezig zijn of mee bezig gaan, het kamp dat eraan komt, en natuurlijk: de nieuwe middelbare school waar ze naartoe gaan.

En wat zal er nou anders zijn als je naar de middelbare school gaat? Je moet zelf je rooster in de gaten houden, wanneer je op school moet zijn. Je moet zelf zorgen dat je in de lokalen van de verschillende docenten komt. Je moet zelf je huiswerk maken. Je zult veel meer zelf moeten doen.

En ook veel meer zelf mogen doen. Je mag zelf keuzen maken. Wanneer je je huiswerk doet, hoe je naar school fietst en met wie, misschien zelfs hoe laat je thuiskomt.

Vrijheid betekent ook verantwoordelijkheid

Maar ja, áls je je huiswerk maar maakt, naar school gaat en weer thuiskomt. Want dat je veel zelf mag en moet doen, betekent ook dat je een grotere verantwoordelijkheid krijgt.

Hoe is Pasen een antwoord op wat er allemaal gebeurt? Preek Pasen 27-03-16

Tekst: Lucas 24: 1-12

Wat is er veel gebeurd de afgelopen dagen. Wat zijn we geschrokken van de aanslagen van dinsdag in Brussel. We zien de mensen nog voor ons die bevangen werden door complete paniek en radeloosheid, wegrennend uit het vliegveld en de metrotunnel. Of verborgen middenin het zwarte donker onder de grond, of de grijze stofmassa in de vertrekhal. En we beseffen: het komt wel erg dichtbij. Relativeren is goed: de kans dat je door een ander ongeluk om het leven komt is groter. Maar toch: juist de willekeur, de gruwelijkheid, en de paniek en de angst maken de indruk ervan veel heftiger.

Wat is er veel gebeurd de afgelopen dagen. Zo onder de indruk als mensen dinsdag waren,   zo vol waren mensen donderdag van het overlijden van een voetballer van naam. De ene verlosser drukte de andere bijna van het podium van The Passion. Totdat we ook beseften, denk ik te hebben gemerkt, dat als er één dat niet gewild zou hebben,dat Johan Cruijff zelf was. Die zijn ziekte en zijn crematie in besloten kring heeft willen houden. En dat is hem ook gelukt.

Wat is er veel gebeurd de afgelopen dagen. Misschien zit je ook wel even bij te komen hier van perikelen op het werk, het paasontbijt of -lunch op school of op het werk, de alledaagse zorg, de alledaagse beslommeringen van een gezin of van grootouder zijn, je eigen rouw en verdriet...

En toch wordt het Pasen

God heeft het hartstikke druk gehad deze week, schreef columnist en cabaretier Pieter Derks.

Actuele teksten bij kruiswegstaties - Goede Vrijdag 2016

Deze kruiswegstaties zijn gefotografeerd op een vakantie in Frankrijk, in een 12e eeuwse kerk in Alet les Bains. De staties komen vermoedelijk uit de 17e eeuw. De teksten actualiseren de staties en zijn geschreven door ds. Otto Grevink.

I          Jezus wordt ter dood veroordeeld 

Wie kan de liefde veroordelen?

Wie kan zijn handen in onschuld wassen als liefde ontkend wordt?

Wie kan de liefde ontkennen uit angst dat het je wel eens in zijn greep zou kunnen krijgen?

Dat je erdoor bevangen zou worden?

En dat het consequenties heeft voor je leven?

Wie durft zich te laten raken door de vele bootjes op zee?

En de mensen die in onze naam gevangen worden genomen?

II         Jezus neemt het kruis op zijn schouders

Hoe houden we het uit in de dreiging en de angst? Preek Witte Donderdag 24-03-16

Tekst: Exodus 12: 15-20; Lucas 22: 14-34 ; Johannes 14: 15-31

Op Witte Donderdag lezen we het verhaal, waarin Jezus tijdens het Joodse Paasmaal brood en wijn neemt en ons oproept dat te blijven doen. Ook als hij er niet meer is. Kennelijk vindt hij het heel belangrijk dat zijn leerlingen, en dat wij dat blijven doen. Waarom vindt Jezus die maaltijd zo belangrijk? Zo belangrijk dat het misschien wel het allereerste is waar je aan moet denken als het om een geloofsgemeenschap gaat: een maaltijd houden?

Zie het volgende even voor je: Jezus voelt de dreiging op hem afkomen. Hij voelt de vijandigheid van de religieuze leiders in Jeruzalem. En hij voorvoelt het verraad van Judas. Hij voelt: het gaat mis. En wat gaat er dan mis? Niet alleen zijn eigen leven, maar ook de beweging die hij op gang heeft gebracht. Die beweging wordt bedreigd en dreigt uit elkaar geslagen te worden. Alles lijkt voor niets als je het zo beschouwt.

Jezus slaat niet terug maar zoekt gemeenschap

Maar Jezus kiest er niet voor om terug te gaan slaan en zich af te weren. Dat had je je best kunnen voorstellen.

Hoe kunnen we leven met de dood? Preek Palmpasen 20-03-2016

Tekst: Lucas 19: 29-40

Er zijn van die weken, dan overvalt je het ene na het andere bericht van het overlijden van iemand. Het hoort bij het leven, zeggen we dan een beetje gelaten, maar toch. Het gaat tegen ons levensgevoel in. Het maakt niet voor niets verdrietig. En het ontmoedigt. Het is niet makkelijk om dan weer door te gaan. Het voelt op zijn minst allemaal erg dubbel als het leven toch gewoon blijkt door te gaan. En dan ga je er maar weer in mee. De een kan dat makkelijker dan de ander. Hoe dan ook voelt het dubbel. En meer dan twee kanten van dezelfde medaille. Het zijn eerder twee polen van een magneet. Die elkaar in dit geval niet aantrekken, maar afstoten.

Jezus' reis naar Jeruzalem lijkt ook steeds meer een reis te worden van afstoten dan van aantrekken. Voor een aantal mensen is hij erg aantrekkelijk door de woorden die hij spreekt en de wonderen die hij doet. Maar het verzet groeit. En Lucas vertelt dat op een bijzondere wijze. Als je een bijbel bij je hebt waarin je mee kunt lezen, dan zie je weer welke verhalen om het stukje heen staan, dat wij uit het Evangelie naar Lucas gelezen hebben. En dat is ook nodig, want ons stukje over de intocht in Jeruzalem wordt voorafgegaan door de zin: 'Na deze woorden trok Jezus verder, op weg naar Jeruzalem'. Vraag is dan natuurlijk: welke woorden? En wat hebben die te maken met dat Jezus zijn reis naar Jeruzalem vervolgt? In de bijbel is nooit niet voor niets. Dus ook dit verband niet: 'Na deze woorden trok Jezus verder, op weg naar Jeruzalem.'

Welke woorden van Jezus gingen aan het verhaal vooraf?

Deze woorden vormden de gelijkenis van de koning en de drachmen.